Nhập khẩu chính ngạch Trung Quốc về Việt Nam là đưa hàng qua cửa khẩu theo hợp đồng mua bán, có tờ khai hải quan đứng tên doanh nghiệp và nộp đủ thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng trước khi thông quan. Nhờ bộ chứng từ đó, lô hàng có hóa đơn đầu vào để hạch toán và giải trình nguồn gốc khi bị kiểm tra.
Khi nhập hàng Trung Quốc chính ngạch, mức thời gian tham khảo chúng tôi áp dụng trên tuyến Trung-Việt là 2-4 ngày với đường bộ, 7-9 ngày với đường biển và 1-2 ngày với đường hàng không, tính từ lúc hàng rời kho Trung Quốc đến khi về kho Việt Nam. Một lô 300 triệu đồng có C/O form E hợp lệ, nhập theo hình thức ủy thác, tốn khoảng 36 triệu đồng thuế và phí, chưa kể cước.
Nhập khẩu chính ngạch là gì?
Chính ngạch là cách gọi quen của việc xuất nhập khẩu hợp pháp theo hợp đồng giữa hai thương nhân. Hàng qua cửa khẩu, người nhập khẩu khai tờ khai hải quan điện tử trên hệ thống VNACCS/VCIS, hải quan đối chiếu mã HS, trị giá và xuất xứ rồi tính thuế. Nộp thuế xong, hàng mới được thông quan.
Hình thức nhập khẩu này không đặt trần giá trị cho lô hàng. Một container máy móc hay vài kiện phụ kiện đều khai theo cùng thủ tục hải quan, nên doanh nghiệp nhập số lượng lớn chỉ có đường này để đi.
Sau khi tờ khai được đăng ký, hệ thống phân luồng theo mức rủi ro. Luồng 1, quen gọi là luồng xanh, chấp nhận thông tin khai. Luồng 2 (luồng vàng) phải kiểm tra chứng từ. Luồng 3 (luồng đỏ) kiểm tra cả chứng từ lẫn thực tế hàng hóa. Cách chia này nằm ở Điều 19 Thông tư 38/2015/TT-BTC, sửa bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC.
Chính ngạch khác tiểu ngạch ở điểm nào
Tiểu ngạch là tên gọi quen của việc mua bán, trao đổi hàng hóa giữa cư dân hai bên biên giới, hiện theo Nghị định 14/2018/NĐ-CP và bản sửa đổi là Nghị định 122/2024/NĐ-CP. Cư dân biên giới được miễn thuế với hàng trị giá không quá 2 triệu đồng mỗi người mỗi ngày, tối đa 4 lượt một tháng (Phụ lục V Nghị định 134/2016/NĐ-CP). Phần vượt định mức phải nộp thuế.
Hàng thương mại đi theo đường này vì thế không có tờ khai đứng tên doanh nghiệp, cũng không có hóa đơn đầu vào. Khoảng trống chứng từ ấy lộ ra khi quản lý thị trường kiểm tra kho, hoặc khi đối tác phân phối đòi giấy tờ nguồn gốc.
Chính sách cũng đang siết dần. Theo Nghị định 122/2024/NĐ-CP, từ 1/1/2029 cư dân biên giới phải trực tiếp có mặt làm thủ tục khi mua bán, trao đổi hàng qua biên giới.
| Tiêu chí | Chính ngạch | Tiểu ngạch |
|---|---|---|
| Căn cứ | Hợp đồng mua bán giữa hai thương nhân | Mua bán, trao đổi của cư dân biên giới |
| Người đứng tên lô hàng | Doanh nghiệp nhập khẩu hoặc bên nhận ủy thác | Cư dân biên giới |
| Khai báo | Tờ khai điện tử trên VNACCS/VCIS, khai đủ mã HS | Thủ tục rút gọn tại cửa khẩu, lối mở |
| Giới hạn trị giá | Không giới hạn | Miễn thuế trong 2 triệu đồng/người/ngày, tối đa 4 lượt/tháng |
| Hóa đơn đầu vào | Có | Không |
| Hợp với | Doanh nghiệp, hộ kinh doanh bán lâu dài | Nhu cầu sinh hoạt, sản xuất của cư dân biên giới |
Hai hình thức khác nhau ngay từ người đứng tên lô hàng. Cước tiểu ngạch thường rẻ hơn. Đổi lại, người mua không có chứng từ nào mang tên mình.
Ưu điểm và nhược điểm của nhập khẩu chính ngạch Trung Quốc
Lợi ích dễ thấy nhất là chứng từ. Tờ khai, hóa đơn và giấy nộp thuế đều đứng tên doanh nghiệp, nên thuế giá trị gia tăng ở khâu nhập khẩu được kê khai khấu trừ và giá vốn hạch toán được. Hàng có C/O form E hợp lệ còn được áp thuế suất ưu đãi đặc biệt của biểu thuế ACFTA. Khi hàng hư hỏng hay thất lạc, hợp đồng và trị giá khai báo là căn cứ để đòi bồi thường.
Nhược điểm nằm ở chi phí và khâu chuẩn bị. Ngoài cước, người nhập còn nộp hai loại thuế và trả phí dịch vụ thông quan. Nhà cung cấp phải xuất được hóa đơn thương mại. Hàng thuộc diện quản lý chuyên ngành phải có giấy phép hoặc công bố trước khi tới cửa khẩu.
Lô càng nhỏ, phí cố định trên mỗi tờ khai càng nặng. Theo biểu phí ủy thác của chúng tôi, phí tối thiểu là 2.500.000 đồng mỗi tờ khai, tương đương mức 3% của một đơn khoảng 83 triệu đồng. Đơn nhỏ hơn mốc đó vẫn trả 2.500.000 đồng.
Mặt hàng nào phải đi chính ngạch
Nhóm bắt buộc là hàng cần giấy phép hoặc kiểm tra chuyên ngành. Thực phẩm chức năng phải đăng ký bản công bố sản phẩm và qua kiểm tra an toàn thực phẩm khi nhập, chi tiết có trong bài thủ tục nhập khẩu thực phẩm chức năng. Mỹ phẩm cần phiếu công bố, thiết bị y tế cần số lưu hành. Các thủ tục này gắn với một tờ khai nhập khẩu đứng tên doanh nghiệp, nên hàng không đi được đường tiểu ngạch.
Nhóm thứ hai là hàng cần hóa đơn để bán tiếp: hàng giao cho doanh nghiệp, hàng đưa vào siêu thị, hàng dự thầu. Bên mua sẽ đòi hóa đơn giá trị gia tăng, mà hàng không có chứng từ đầu vào thì giá vốn không hạch toán được.
Hàng cấm nhập khẩu và hàng giả mạo nhãn hiệu thì không đi được bằng hình thức nào.
Các hình thức vận chuyển chính ngạch tuyến Trung-Việt
| Tuyến | Cửa khẩu, cảng thường dùng | Thời gian tham khảo | Hợp với |
|---|---|---|---|
| Đường bộ | Hữu Nghị (Lạng Sơn), Móng Cái (Quảng Ninh), Lào Cai | 2-4 ngày | Hàng cần về trong tuần |
| Đường biển | Cảng Hải Phòng, cảng Cát Lái | 7-9 ngày | Hàng nặng, cồng kềnh, không gấp |
| Đường hàng không | Nội Bài, Tân Sơn Nhất | 1-2 ngày | Hàng gọn, giá trị cao, cần gấp |
Đường bộ đi qua ba cặp cửa khẩu chính. Hữu Nghị nối với Bằng Tường (Quảng Tây). Móng Cái nối với Đông Hưng. Lào Cai nối với Hà Khẩu (Vân Nam). Kho của chúng tôi ở Bằng Tường và Đông Hưng nằm ngay đầu cầu phía Trung Quốc của hai cặp đầu. Kho Quảng Châu là điểm gom hàng.
Đường biển rẻ nhất tính trên mỗi khối hàng. Mức cước tham khảo có ở bài giá cước đường biển từ Trung Quốc về Việt Nam. Đường hàng không đắt hơn nhiều lần trên mỗi kg, đổi lấy tốc độ.
Thời gian trong bảng là mức tham khảo. Tờ khai rơi vào luồng 2 hoặc luồng 3 thì cộng thêm thời gian kiểm tra hồ sơ, kiểm tra hàng. Vào mùa cao điểm, cửa khẩu đường bộ có thể tắc và kéo thời gian dài hơn mức trong bảng.
Bộ chứng từ nhập khẩu chính ngạch cần chuẩn bị
Hồ sơ nộp cho hải quan với hàng nhập khẩu quy định tại Điều 16 Thông tư 38/2015/TT-BTC. Bản sửa đổi mới nhất là Thông tư 121/2025/TT-BTC, có hiệu lực từ 1/2/2026. Danh mục gồm:
- Tờ khai hải quan.
- Hóa đơn thương mại (invoice).
- Vận đơn hoặc chứng từ vận tải tương đương với hàng đi đường biển, hàng không, đường sắt. Hàng qua cửa khẩu đường bộ không phải nộp.
- Tờ khai trị giá.
- Chứng từ chứng nhận xuất xứ, nếu muốn hưởng thuế ưu đãi.
- Giấy phép nhập khẩu hoặc kết quả kiểm tra chuyên ngành, với mặt hàng thuộc diện quản lý.
- Hợp đồng ủy thác, khi bên nhận ủy thác dùng giấy phép hoặc chứng từ kiểm tra chuyên ngành của bên giao ủy thác.
Hợp đồng mua bán và packing list không nằm trong danh mục phải nộp này, nhưng doanh nghiệp vẫn cần có. Ngân hàng yêu cầu hợp đồng khi chuyển tiền cho nhà cung cấp. Packing list là căn cứ đối chiếu khi lô hàng bị kiểm tra thực tế.
Hàng muốn hưởng thuế ưu đãi theo Hiệp định ACFTA cần C/O form E do cơ quan có thẩm quyền của Trung Quốc cấp, theo quy tắc xuất xứ tại Thông tư 12/2019/TT-BCT. C/O có hiệu lực một năm kể từ ngày cấp. Lô hàng trị giá FOB không quá 200 USD được miễn nộp. Thiếu C/O, hàng vẫn thông quan, chỉ là chịu thuế suất ưu đãi (MFN) thay cho thuế suất ưu đãi đặc biệt.
Mã HS là chỗ dễ sai nhất. Mã quyết định thuế suất và chính sách quản lý mặt hàng, nên khai sai kéo theo truy thu thuế và phạt hành chính. Với mặt hàng nhập lần đầu, hãy xem cách tra mã HS trước khi ký hợp đồng.
Quy trình nhập khẩu chính ngạch gồm 6 bước
- Chốt mặt hàng với nhà cung cấp và ký hợp đồng mua bán, ghi rõ điều kiện giao hàng, thời hạn thanh toán, cách xử lý khi hàng lỗi hoặc giao thiếu.
- Tra mã HS, kiểm tra mặt hàng có cần giấy phép hay kiểm tra chuyên ngành không, rồi tính trước số thuế phải nộp.
- Thanh toán cho nhà cung cấp. Hàng được chuyển về kho gom tại Trung Quốc để kiểm đếm, chụp ảnh và đóng kiện.
- Làm thủ tục xuất khẩu phía Trung Quốc, đưa hàng tới cửa khẩu hoặc cảng.
- Khai tờ khai nhập khẩu trên VNACCS/VCIS, chờ phân luồng, nộp thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng, nhận thông quan.
- Chở hàng về kho, giao kèm hóa đơn và bộ chứng từ nhập khẩu để kế toán hạch toán.
Hai bước đầu làm trước khi chuyển tiền. Tới lúc hàng đã nằm ở cửa khẩu mới phát hiện thiếu giấy phép thì chỉ còn cách chờ và trả phí lưu kho.
Chi phí nhập khẩu chính ngạch và cách tính thuế
Tổng chi phí một lô hàng gồm bốn khoản: cước vận chuyển, thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng và phí dịch vụ. Báo giá chỉ có cước thì luôn thấp hơn số tiền thật phải trả.
Thuế nhập khẩu bằng trị giá tính thuế nhân với thuế suất của mã HS. Trị giá tính thuế là giá hàng cộng cước và bảo hiểm tới cửa khẩu nhập đầu tiên, tức giá CIF. Lô có C/O form E hợp lệ áp thuế suất ưu đãi đặc biệt theo biểu thuế ACFTA giai đoạn 2022-2027 ban hành kèm Nghị định 118/2022/NĐ-CP. Nhiều dòng thuế trong biểu này là 0%.
Thuế giá trị gia tăng tính trên trị giá tính thuế cộng thuế nhập khẩu. Thuế suất phổ thông là 10%, một số mặt hàng thiết yếu áp mức 5%. Từ 1/7/2025 đến hết 31/12/2026, phần lớn hàng hóa đang chịu mức 10% được giảm còn 8% theo Nghị quyết 204/2025/QH15 và Nghị định 174/2025/NĐ-CP. Một số nhóm không được giảm, trong đó có sản phẩm kim loại và hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
Bảng giá dịch vụ chúng tôi đang công bố, cập nhật tháng 10/2026:
| Khoản phí | Mức phí |
|---|---|
| Phí ủy thác, đơn dưới 500 triệu đồng | 3% giá trị đơn |
| Phí ủy thác, đơn từ 500 triệu đến 1 tỷ đồng | 2% giá trị đơn |
| Phí ủy thác, đơn trên 1 tỷ đồng | 1,5% giá trị đơn |
| Phí ủy thác tối thiểu | 2.500.000 đồng/tờ khai |
| Phí kê khai hải quan | 1.000.000 đồng/tờ khai |
| Phí làm C/O form E | 2.000.000 đồng |
| Cước vận chuyển | Báo theo từng lô |
Tính thử một lô trị giá tính thuế 300 triệu đồng, có C/O form E hợp lệ, một tờ khai, nhập theo hình thức ủy thác:
| Khoản | Cách tính | Số tiền |
|---|---|---|
| Thuế nhập khẩu | 0% nhờ C/O form E | 0 đồng |
| Thuế giá trị gia tăng | 8% × 300 triệu | 24.000.000 đồng |
| Phí ủy thác | 3% × 300 triệu | 9.000.000 đồng |
| Phí kê khai hải quan | 1 tờ khai | 1.000.000 đồng |
| Phí làm C/O form E | 2.000.000 đồng | |
| Cộng | 36.000.000 đồng |
Con số này chưa gồm tiền hàng, cước vận chuyển và phí chuyển tiền ngân hàng. Đây là phép tính minh họa, chưa phải báo giá.
Ngoài các khoản trên còn có phí nâng hạ container và phí lưu kho bãi nếu hàng phải chờ kiểm tra. Khi hỏi giá, hãy yêu cầu báo giá trọn gói ghi rõ từng khoản.
Rủi ro còn lại khi đã đi chính ngạch
Chính ngạch gỡ được rủi ro về tư cách pháp lý của lô hàng. Rủi ro nghiệp vụ thì vẫn còn.
Khai sai mã HS hoặc khai thấp trị giá là lỗi nặng nhất. Hải quan được kiểm tra sau thông quan trong 5 năm kể từ ngày đăng ký tờ khai (Điều 77 Luật Hải quan 2014), nên một tờ khai đã thông quan vẫn có thể bị xem lại và truy thu. Hồ sơ hải quan cũng phải lưu 5 năm, theo Điều 18 của luật này.
Hợp đồng là chỗ hở thứ hai. Bỏ trống điều khoản xử lý hàng lỗi hoặc giao thiếu thì bên mua ở Việt Nam không còn căn cứ để khiếu nại nhà cung cấp.
Còn hàng thuộc diện kiểm tra chuyên ngành mà chưa có công bố sẽ bị giữ ở cửa khẩu. Phí lưu kho tính theo ngày.
Hàng order từ Taobao, 1688, Tmall có đi chính ngạch được không?
Được, nếu người bán xuất được hóa đơn thương mại và làm thủ tục xuất khẩu. Chỗ vướng thường nằm ở đây: shop bán lẻ trên sàn hiếm khi làm hai việc đó cho một đơn nhỏ.
Vì thế, hãy hỏi đơn vị vận chuyển về mặt hàng cụ thể trước khi đặt cọc. Nếu đặt mua hàng Trung Quốc qua chúng tôi, phần làm việc với người bán về chứng từ được xử lý ngay từ khâu đặt hàng.
Tự nhập khẩu, thuê đại lý hải quan hay ủy thác
Doanh nghiệp đã có người làm xuất nhập khẩu, quen mã HS và hệ thống VNACCS/VCIS, có thể tự đứng tên nhập khẩu và tự khai. Lần đầu khai, doanh nghiệp cần chữ ký số và tài khoản khai báo trên hệ thống hải quan.
Cách thứ hai là thuê đại lý làm thủ tục hải quan. Doanh nghiệp vẫn là người nhập khẩu, đại lý khai thay. Đại lý phải được cơ quan hải quan công nhận và nhân viên khai phải có mã số, theo Thông tư 12/2015/TT-BTC, sửa đổi bởi Thông tư 22/2019/TT-BTC.
Cách thứ ba là nhập khẩu ủy thác hàng Trung Quốc. Bên nhận ủy thác mua hàng dưới danh nghĩa của mình (Điều 155 Luật Thương mại 2005), đứng tên trên tờ khai, rồi giao hàng kèm hóa đơn và bộ chứng từ cho bên ủy thác. Cách này hợp với hộ kinh doanh, công ty mới lập hoặc đơn vị chưa có người làm hải quan.
Trước khi ký với bất kỳ đơn vị nào, hãy hỏi ai đứng tên người nhập khẩu trên tờ khai, và hợp đồng dịch vụ ghi trách nhiệm ra sao khi hàng bị giữ. Mã số thuế của công ty thì tự tra được trên cổng thông tin của cơ quan thuế.
Nhập hàng Trung Quốc chính ngạch qua Vĩnh Cát
Vĩnh Cát Logistics làm tuyến Trung-Việt từ năm 2016. Chúng tôi có kho riêng ở Quảng Châu, Đông Hưng, Bằng Tường, và kho ở Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Móng Cái.
Chúng tôi nhận cả hai dạng việc: đứng tên nhập khẩu ủy thác cho khách hàng chưa có tư cách nhập khẩu, và kê khai hải quan cho doanh nghiệp tự đứng tên. Với hàng ủy thác, chúng tôi lưu hồ sơ 5 năm với cơ quan hải quan và 10 năm với cơ quan thuế, và gửi bảng chi phí trước khi ký hợp đồng.
Chúng tôi cam kết đền bù 100% giá trị khai báo cho hàng thất lạc hoặc hư hỏng, theo chính sách bồi thường. Tiến độ từng lô xem được ở trang tra cứu vận đơn. Phần giới thiệu riêng về dịch vụ vận chuyển hàng Trung Quốc chính ngạch và bảng thời gian của các hình thức khác nằm ở trang vận chuyển hàng Trung Quốc về Việt Nam.
Để nhận bảng chi phí cho một lô cụ thể, hãy gửi tên hàng hoặc link sản phẩm, số lượng và điểm nhận qua Zalo, hotline 0902.230.900 (8h-18h, cả tuần) hoặc trang liên hệ.
Câu hỏi thường gặp
Nhập khẩu chính ngạch và tiểu ngạch khác nhau thế nào?
Chính ngạch là nhập khẩu theo hợp đồng, có tờ khai và nộp thuế, lô hàng đứng tên doanh nghiệp. Tiểu ngạch là mua bán, trao đổi của cư dân biên giới trong định mức miễn thuế 2 triệu đồng mỗi người mỗi ngày.
Lô hàng nhỏ có đi chính ngạch được không?
Được, vì hình thức này không quy định giá trị tối thiểu. Điều cần tính là phí cố định: với phí ủy thác tối thiểu 2.500.000 đồng mỗi tờ khai, đơn 40 triệu đồng chịu phí tương đương 6,25% giá trị.
Không có C/O form E thì hàng có thông quan được không?
Có. Hàng vẫn thông quan nhưng không được áp thuế suất ưu đãi đặc biệt của ACFTA.
Thuế giá trị gia tăng hàng nhập khẩu năm 2026 là bao nhiêu?
8% với phần lớn hàng hóa đang chịu mức 10%, áp dụng đến hết 31/12/2026. Các nhóm không được giảm vẫn là 10%. Sang năm 2027 cần xem lại vì chính sách giảm thuế hết hạn.
Cập nhật tháng 10/2026, người kiểm chứng nội dung: Bùi Văn Nguyên. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan (số 11/2026/QH16) có hiệu lực từ 1/3/2027, một số thủ tục nêu trong bài có thể thay đổi sau mốc này. Thông tin trong bài để tham khảo, không thay cho tư vấn hải quan cho từng lô hàng.
